Türkiye'de faaliyet gösteren ödeme ve elektronik para kuruluşları için 6493 Sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun, operasyonel süreçlerden bilgi güvenliğine kadar birçok yükümlülük getirmektedir. Ancak birçok kurum için asıl zorluk, kanunu okumaktan ziyade bu yükümlülükleri günlük operasyonlara doğru şekilde yansıtmaktır.
Denetimlerde en sık karşılaşılan sorunlardan biri, kontrol süreçlerinin uygulanmasına rağmen bunların yeterli şekilde kayıt altına alınmamasıdır. Bir kontrolün gerçekten yapılmış olması kadar, bunun kanıtlanabilir olması da büyük önem taşır.
Kontrol Listesinde Yer Alması Gereken Başlıca Alanlar
6493 kapsamında oluşturulacak kontrol listesi yalnızca teknik sistemleri değil, organizasyonel süreçleri de kapsamalıdır.
Temel kontrol başlıkları şunlardır:
Bilgi güvenliği politika ve prosedürlerinin güncelliği Kullanıcı yetkilerinin düzenli gözden geçirilmesi Ayrıcalıklı hesapların kontrolü Yedekleme süreçlerinin doğrulanması Sistem loglarının toplanması ve saklanması Kritik sistemlerin erişilebilirlik kontrolleri İş sürekliliği ve felaket kurtarma testleri Güvenlik olaylarının kayıt altına alınması Dış hizmet sağlayıcılarının düzenli değerlendirilmesi Güvenlik yamalarının uygulanma durumu Varlık envanterinin güncelliği Risk değerlendirme çalışmalarının periyodik olarak yürütülmesi
Bu kontrollerin belirli aralıklarla gerçekleştirilmesi, kurumun hem operasyonel olgunluğunu artırır hem de denetim süreçlerini kolaylaştırır.
Denetimlerde En Sık Görülen Eksiklikler
Birçok kurum teknik olarak gerekli kontrolleri yerine getirse de aşağıdaki eksiklikler nedeniyle bulgu alabilmektedir:
Excel dosyalarında tutulan kontrol kayıtları Kanıt dokümanlarının farklı klasörlerde bulunması Kontrol sahiplerinin belirlenmemesi Tamamlanmayan kontrollerin takip edilmemesi Geçmiş kontrol kayıtlarına hızlı ulaşılamaması Onay mekanizmalarının bulunmaması
Özellikle manuel yürütülen süreçlerde bu problemlerin ortaya çıkma ihtimali oldukça yüksektir.
Dijital Kontrol Yönetiminin Önemi
Regülasyonların giderek detaylanması nedeniyle kontrol süreçlerinin merkezi bir platform üzerinden yönetilmesi kurumlara önemli avantaj sağlar. Kontrollerin planlanması, sorumluların atanması, kanıtların eklenmesi ve geçmiş kayıtların saklanması; denetim hazırlığını önemli ölçüde kolaylaştırır.
Bu yaklaşım yalnızca denetim dönemlerinde değil, günlük BT operasyonlarının sürdürülebilirliği açısından da önemli bir katkı sağlar.
6493 Sayılı Kanun'a uyum, yalnızca mevzuatı okumakla sağlanamaz. Asıl başarı; teknik, operasyonel ve yönetsel kontrollerin düzenli uygulanması ve izlenebilir şekilde kayıt altına alınmasıdır.
Bu nedenle birçok kuruluş, kontrol listelerini manuel Excel dosyaları yerine merkezi platformlarda yönetmeyi tercih etmektedir. Compliora, günlük BT operasyon kontrolleri, kanıt yönetimi, görev takibi ve denetim hazırlık süreçlerini tek platform üzerinden yöneterek kurumların uyum süreçlerini daha sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlar.